epirus net

Η Ζίτσα είναι χτισμένη πάνω σε λοφοσειρά σε υψόμετρο 670 μέτρα και απέχει 24 χλμ. από τα Ιωάννινα. Είναι ονομαστή για τους περίφημους αμπελώνες και τα κρασιά της (ονομασία προέλευσης). Είναι έδρα του ομώνυμου Δήμου. Το έτος 1809 την επισκέφθηκε ο Φιλέλληνας Λόρδος Βύρων.

Αξιοθέατα:

• Στη Ζίτσα: Μοναστήρι Προφήτη Ηλία του 1598 με ωραίες αγιογραφίες
• Στο Λίθινο: Θεογέφυρο στον Καλαμά, Μονή Πατέρων
• Στο Σακελαρικό: Ο τάφος του αεροπόρου Σακελαρίου, ήρωα του 1940

Αξιοθέατα στα άλλα χωριά της περιοχής:

• Στην Κληματιά: Εκκλησία Αγίου Δημητρίου του 1516, Ναός κοιμήσεως Θεοτόκου του 1546, Ναός μεταμορφώσεως Σωτήρος του 1568, Ναός Αγίας Τριάδας του 1754, Καταρράκτης Κληματιάς
• Στην Παλιουρή: Ιστορική μονή Γεννήσεως Θεοτόκου που χτίστηκε από τον Δεσπότη της Ηπείρου Θωμά Πρελούμπο του 1373, νερόμυλος
• Στο Σουλόπουλο: Οικία του Χρήστου Χρηστοβασίλη
• Στο Ράϊκο: Ναός Αγίου Νικολάου με τοιχογραφίες του 14ου αιώνα, μοναστήρι της Παναγίας στο Καστρί
• Στο Βασιλόπουλο: Γεφύρι Γκουσντάνη του 1300
• Στην Καρίτσα: Μονή Αγίου Νικολάου του 16ου αιώνα
• Στη Βερενίκη: Αρχαίο κάστρο
• Στη Γιουργάνιστα: Θεμέλια ναού Απόλλωνα. Η Γιουργάνιστα ήταν πατρίδα του καλόγερου Σαμουήλ που ανατινάχτηκε στο ολοκαύτωμα του Κουγκίου
• Στα Κούρεντα: Ναός Αγίου Γεωργίου
• Στο Διχούνι: Μονή Διχουνίου όπου το 1611 επαναστάτησε κατά των τούρκων ο Διονύσιος Φιλόσοφος, ηγούμενος της μονής

Η περιοχή Παραμυθιάς βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο του Νομού Θεσπρωτίας. Απέχει από τα Ιωάννινα 82 χλμ. και από την Ηγουμενίτσα και το λιμάνι της 35 χλμ. Είναι χτισμένη αμφιθεατρικά στους πρόποδες της οροσειράς Κορύλα (υψ. 1658 μ.). Στα νότια απλώνεται ο εύφορος κάμπος της Παραμυθιάς, που ξεκινά από το χωριό Νεοχώρι και φθάνει ως τον ποταμό Αχέροντα.

Στα πόδια της πόλης ρέει ο μικρός και γνωστός από τη μυθολογία ποταμός Κωκυτός, που κατά τον μύθο σχηματίστηκε από τα δάκρυα των συγγενών των νεκρών που ο Χάρων οδηγούσε με τη βάρκα του στον Άδη. Υπάρχουν πολλές απόψεις για την προέλευση του ονόματος, όμως η επικρατέστερη είναι ότι προέρχεται από την λέξη Παρηγορήτρια (από το ομώνυμο μοναστήρι της Παναγίας που υπήρχε στην Παραμυθιά), «Παραμυθία» στα αρχαία Ελληνικά. Πάνω από την πόλη, το κάστρο του Αϊ-Δονάτου στέκει επιβλητικό σε μια φυσικά οχυρή θέση. Ονομάστηκε έτσι από τον ομώνυμο ναό που υπήρχε μέσα στο κάστρο και ήταν αφιερωμένος στον Επίσκοπο Ευροίας Δονάτο (4ος μ.Χ. αι.), που ήταν και ο προστάτης του κάστρου και της ευρύτερης περιοχής γενικότερα.

Η πρώτη εγκατάσταση στην περιοχή τοποθετείται στην εποχή του Χαλκού (2.500 – 11ος π.Χ. αι.), στην προϊστορική θέση «Σαρδάκια», στη ίδια θέση περίπου που είναι σήμερα χτισμένη η πόλη της Παραμυθιάς. Η Παραμυθιά αποτέλεσε σημαντικό εμπορικό κέντρο τόσο την περίοδο του Δεσποτάτου της Ηπείρου, όσο και κατά την Τουρκοκρατία. Προκειμένου να αυξηθεί ο ολιγάριθμος τουρκικός πληθυσμός, οι Τούρκοι εφάρμοσαν το μέτρο του εξισλαμισμού του ντόπιου πληθυσμού. Ιδιαίτερα μετά το αποτυχημένο κίνημα του Μητροπολίτη Τρίκκης Διονυσίου Φιλοσόφου (γνωστός και ως «Σκυλόσοφος») το 1611, αλλά και ως την πτώση του Σουλίου το 1803, οι Χριστιανοί της Παραμυθιάς διώχθηκαν με μανία.

Η πόλη, που άκμαζε μέχρι τότε, δέχτηκε την οργή του Αλή Πασά που εκδίωξε πολλούς Μωαμεθανούς προεστούς που συνεργάσθηκαν με τους Σουλιώτες και εξόντωσε πολλούς Χριστιανούς. Οι Μωαμεθανοί κάτοικοι της πόλης, εξισλαμισμένοι στην πλειοψηφία τους, χρησιμοποιούσαν την Ελληνική γλώσσα, είχαν σχεδόν τα ίδια ήθη και έθιμα με τους Χριστιανούς και ελάχιστα γνώριζαν για την Θρησκεία τους. Άλλωστε πολλοί από αυτούς ήταν κρυπτοχριστιανοί. Παρόλα αυτά, πολλές εκκλησίες της περιοχής μετατράπηκαν σε τζαμιά.

Μόνο ο Βυζαντινός Ναός της Παναγίας της Παραμυθίας διασώθηκε ανέπαφος. H Παραμυθιά απελευθερώθηκε από τον τουρκικό ζυγό στις 23 Φεβρουαρίου 1913, δυο ημέρες μετά την πόλη των Ιωαννίνων. Παρόλο που οι Χριστιανοί κάτοικοι της Παραμυθιάς δεν δημιούργησαν προβλήματα στους μωαμεθανούς συμπολίτες τους, οι τελευταίοι κατά την Γερμανική κατοχή συνεργάστηκαν με τους κατακτητές κατά των Ελλήνων. Οι ντόπιοι αντιστάθηκαν σθεναρά. Το τίμημα όμως ήταν βαρύ, 49 άνδρες εκτελέσθηκαν από τα κατοχικά στρατεύματα.

Σήμερα η πόλη σφύζει από ζωή και κίνηση. Η γεωγραφική της θέση και ο εύφορος κάμπος της αποτελούν κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη της. Διαθέτει τουριστικές υποδομές, κρατικές υπηρεσίες, τράπεζες κ.λ.π. Η Εγνατία Οδός που διέρχεται από την περιοχή θα την ενώσει με την Ηπειρωτική Ελλάδα και θα δώσει ώθηση στην περαιτέρω ανάπτυξη της.

Αξιοθέατα στην πόλη της Παραμυθιάς:

• Τα ερείπια της αρχαίας Φωτικής που βρίσκονται στην κορυφή της πόλης, στη θέση Λιμπότι
• Τα Ερείπια μεσαιωνικού κάστρου, στον οικισμό Κορύλα
• Η Αρχαιολογική συλλογή
• Η Βυζαντινή Παναγία της Παραμυθιάς
• Τα Βυζαντινά Λουτρά
• Η Κούλια
• Το Βενετσιάνικο ρολόι (που λειτουργούσε με τριχιές και βαρίδια)
• Το ιστορικό αρχείο στην πόλη

Αξιοθέατα στην ευρύτερη περιοχή:

• Στην Ψάκα: Σπηλιά Ψάκας
• Στο Πετούσι: Ναός Ταξιαρχών
• Στο Προδρόμι: Μονή Αγίου Βελλένης
• Στο Καμίνι: Μονή Αγίου Δημητρίου
• Στην Πλακωτή: Μονή Αγίου Σωτήρα, σπάνια παλαιά εκκλησία
• Στις Πέντε Εκκλησιές: Μονή Παναγίας «Ούσντινα»
• Στην Καλλιθέα: Μονή Παγανίων του 1652

Βρίσκεται μέσα στο κάστρο στη Β. Δυτική ακρόπολη και στεγάζεται στο Ασλάν Τζαμί, που χτίστηκε το 1618 από τον Ασλάν πασά. Πρόκειται για τον Τουρκογιαννιώτη Ζουλφικάρ, τον περίφημο «Καλό Πασά» που το έχτισε όταν ως διοικητής των Ιωαννίνων κατέστειλε το 1611 την επανάσταση του Διονυσίου φιλοσόφου.

Τον ίδιο χρόνο (1618), πέθανε ευχαριστημένος που είδε το έργο του τελειωμένο. Πίσω από το τζαμί βρίσκεται ο τάφος του (τουρμπές) από τους ομοθρήσκους του κηρύχθηκε άγιος. Στο βόρειο τείχος σώζεται το ερειπωμένο αρχοντικό του.

Τα αντικείμενα που εκτίθενται είναι:τοπικές ενδυμασίες, υφαντά, ξυλόγλυπτα, είδη αργυροχοϊας και άλλα. Αξιόλογο έκθεμα είναι το Δαμασκηνό σπαθί του Καραϊσκάκη. Έγινε μουσείο το 1933 και ανασυγκροτήθηκε το 1957.

Σημείωση: Πριν ανεβούμε στο Μουσείο, αριστερά μας, τούρκικοι στρατώνες (Σουφαρί Σαράϊ) και δεξιά μας, ερειπωμένα λουτρά (χαμάμ) και ανακαινισμένη βιβλιοθήκη.

Στον περίβολο του μουσείου σώζονται τάφοι επιφανών Τούρκων και ο τάφος του Ασλάν πασά . Επίσης μονώροφο κτίριο που ήταν ιερατική σχολή των Τούρκων. Κανόνια και μπάλες της εποχής εκείνης είναι σωριασμένα στο έδαφος.

Τηλ.: 26510 26356

Ο Μητροπολιτικός Ναός του Αγίου Αθανασίου βρίσκεται κοντά στο Μητροπολιτικό Μέγαρο στην οδό Μητροπόλεως μέσα στα Γιάννενα. Γνωρίζουμε ότι προϋπήρχε του 1611 και γλίτωσε με το κίνημα του Δ. Φιλοσόφου. Κάηκε το 1820 στις 25 Αυγούστου.

Ο σημερινός ναός εγκαινιάστηκε το 1833 και είναι έργο των μαστόρων από τη Βούρμπιανη Κονίτσης Λιόλη και Δόση. Λευκή και μαύρη πέτρα κυριαρχούν στο κτίριο.

Ο ρυθμός του ναού είναι μεγάλη τρίκλιτη βασιλική με τρούλους και θόλους. Χαρακτηριστικό του ναού είναι ότι το δάπεδό του είναι χαμηλότερα από το έδαφος.

Το τέμπλο του το καρυδένιο, ο θόλος και ο άμβωνας, έχουν ολόγλυφες παραστάσεις ζώων και φυτών. Η περιηγήτρια Strangford το θεωρεί ως το σπουδαιότερο αξιοθέατο στα Γιάννενα.

Η τοιχογράφηση του ναού είναι του 1835. Το πρόπυλο (ο λεγόμενος κουμπές), κτίστηκε το 1816, ενώ το κωδωνοστάσιο έγινε το 1905 από τον αρχιτέκτονα Περικλή Μελίρρυτο, όλο με πελεκητή πέτρα. Όμορφη είναι και η καμαρωτή κύρια είσοδος.